© SNS FRANS WALKATE ARCHIEF            |        SNS BANK            |      CONTACT          |        

ACTUEEL IN EN OVER HET FRANS WALKATE ARCHIEF 2010

Zie ook 'tentoonstelling'

Donderdag    4 februari  2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

PORTRET WIERSMA EINDELIJK THUIS

AANWINST Frans Walkate Archief slaat twee vliegen in één klap met gekregen schilderij

Bij Kringloop Kampen be­landde een bijzonder 'Kam­pers' schilderij. Het exem­plaar heeft sinds gisteren 'de juiste plek' gekregen: het Frans Walkate Archief

door Frank Roseboom

Ze aanschouwen het por­tret met hun handen in de zakken. Ze staren lang en intens. De inmid­dels overleden oud-journalist Hans Wiersma kijkt vanaf het doek terug.

Het schilderij staat sinds gisteren op een ezel in het Frans Walkate Archief. Het is niet mooi, vinden

Harry Stalknecht van Kringloop­winkel Kampen en Herman Har­der van het Frans Walkate Archief Maar de historische waarde is vol­gens beide heren bijzonder groot. „Het is werk van kunstenaar Kees Kieft. Eind jaren tachtig maakte hij dit portret van Wiersma. Bei­den betekenden zeer veel voor Kampen", zegt Harder, terwijl hij een stapje vooruit zet richting 'zijn' aanwinst. Hij is onder de in­druk. Kringloopcentrum Kampen overhandigde het exemplaar aan het archief Nu het schilderij einde­lijk 'thuis' is, lijkt er weinig aan de hand. Maar het doek heeft een mysterieuze reis achter de rug. Het schilderij dook bijna een jaar gele­den op bij het kringloopcentrum. Nog altijd is onbekend wie de eige­naar van het historische werk is ge­weest. Stalknecht behoedde het

exemplaar direct voor de verkoop. „De historische waarde is vele ma­len groter dan de verkoopwaarde." De chef van de kringloopwinkel nam vrij snel contact op met Har­der, maar tot een concrete samen­werking kwam het niet. Nu Harder eindelijk zijn archief kan uitbreiden met deze gift blijft hij nieuwsgierig. „Ik ben heel erg benieuwd naar de achtergrond van dit schilderij. Wie weet wat die 'schenkers' nog meer in huis hebben. Misschien nog wel meer Wiersma's en Kiefts. Wie zal het zeggen."

Zowel Harder als Stalknecht heb­ben Kieft en Wiersma persoonlijk gekend. Laatstgenoemde was on­der meer jarenlang journalist voor het Nieuw Kamper Dagblad en werkte ook voor de Kamper Alma­nak. Wiersma was volgens Stal-

knecht en Harder een gerenom­meerd verslaggever. Hij overleed in 2000, op 8o-jarige leeftijd. Kieft, ook overleden, was een kunste­naar uit Kampen. Het schilderij voldoet ruimschoots aan de eisen om in het archief aan de Burgwal te komen. Harder: „De kunstenaar moet uit Kampen ko­men of er wonen. Het onderwerp moet bovendien gerelateerd zijn aan Kampen. We hebben al een ar­chiefafdeling over Hans Wiersma. We hebben hier een aantal foto's, tekeningen en teksten van de voor­malig journalist, maar nog geen schilderij. We slaan nu dus twee vliegen in één klap. Dit gaan we ze­ker gebruiken bij exposities." Het 'mysterieuze' kunstwerk van Kieft is te bezichtigen bij het Frans Walkate Archief aan de Burgwal 43

Het portret van oud-journalist Hans Wiersma dook op bij de kringloopwinkel Kampen. De stichting heeft het beeldwerk aan het Frans Walkate Archief ge­schonken. Herman Harder (links) en Harry Stalknecht: „De historische waarde is bijzonder groot."                                                                              foto Freddy Schinkel

Donderdag  25 februari  2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

PARTNERSTAD

KAMPER KUNSTENAARS REIZEN NAAR EILAT

Elf Kamper kunstenaars brengen van 17 tot en met 25 maart een werkbezoek aan partnerstad Eilat. In Israël worden met plaatselijke kunstenaars diverse workshops ge­houden. Het artistieke resultaat van de reis zal vanaf 29 april enkele weken te zien zijn in het Frans Walkate Archief. Aan het eind van het jaar is er een tegenbezoek van een groep kunstenaars uit Eilat.

Dinsdag  2 maart  2010     © brugmedia.nl

PRESENTATIE KAMPER CANON

KAMPEN - De cultuurhistorische canon van Kampen is klaar. Op donderdag 4 maart worden de vijftig 'vensters', die een breed zicht bieden op de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta, om 10.00 uur gepresenteerd in het Frans Walkate Archief aan de Burgwal 43. Vanaf die dag is de Kamper Canon te lezen en te bekijken op inter­net. In de loop van komend voorjaar verschijnt er van de Kamper Canon ook een publicatie in druk als onderdeel van de Kamper Almanak 2010 van het Frans Walkate Archief.

Op deze bijeenkomst geven het bestuur van de stichting Kamper Canon en diverse auteurs een toelichting. Ook de initiatiefnemer van het project, Cor Adema, zal aanwezig zijn.

De Kamper Canon is een productie van de stichting Kamper Canon en een groot aantal deskundige au­teurs die één of meerdere'vensters' van de canon voor hun rekening hebben genomen. De Kamper Canon is onder meer een belangrijk hulpmiddel voor het onderwijs: ze brengt het verleden tot leven aan de hand van mensen, gebouwen en gebeurtenissen uit de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta.

De Kamper Canon vormt ook het uitgangspunt voor de vervaardiging van een kunstwerk op de waterke­ring op het Van Heutszplein, waarin de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta tot uitdrukking komt. Voor de totstandkoming hiervan hebben gemeente Kampen, pro­vincie Overijssel en het Waterschap Groot Salland elk een bedrag van 50.000 euro beschikbaar gesteld. Nu de canon gereed is, richt de stich­ting zijn aandacht op de verwezen­lijking van dit kunstwerk.

Vanaf 4 maart staat de Kamper Canon op de internetsite www.canonvanoverijssel.nl. Dit is een startpagina voor alle cultuurhistorische canons die in de provincie Overijssel gemaakt zijn. De canon van Nieuw Leusen staat er al op. Binnenkort wordt ook de cul­tuurhistorische canon van Deventer op deze site gepubliceerd. Belangstellenden kunnen op de site reageren op de canon. De publicatie op internet maakt het ook mogelijk de Kamper 'vensters' te verbinden met andere cultuurhistorische canons.

De Kamper Canon sluit qua concept en vormgeving nauw aan bij de cultuurhistorische canon van Neder­land, die drie jaar geleden is gepre­senteerd (zie www.entoen.nu).

KAMPER CANON WEBSITE ONLINE

KAMPEN - De cultuurhistorische canon van Kampen is online en gepresenteerd in het Frans Walkate Archief

Carel de Goeij geeft uitleg over de veelzijdigheid van de vandaag gepresenteerde website                      

Vrijdag 5 maart 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

IMMENSE KLUS 'Het is geen top vijftig; mensen krijgen een beeld van de lokale geschiedenis'

KAMPEN HEEFT ZIJN EIGEN CANON

• Kampen heeft zijn eigen histo­rische canon.

• Selectie was voor bestuur van Stichting Kamper Canon een immense klus.

• Op waterkering Van Heutsz-plein wordt nog een kunst­werk geplaatst.

door Jan Hengeveld

KAMPEN - Kampen heeft zijn eigen historische canon. Die werd gister­ochtend gepresenteerd in het Frans Walkate Archief Het idee is afkomstig van toenmalig CDA-raadslid - en huidig wethouder  Cor Adema.

Voor het bestuur van de Stich­ting Kamper Canon, Jan Visser, Carel de Goeij en Ewout van der Horst, was het een immense klus om vijftig geschikte onderwerpen en gebeurtenissen uit de Kamper geschiedenis te selecteren. „Ik heb nooit beseft hoeveel werk ik op an­dermans schouders heb gelegd", zei Adema in zijn dankwoord.

Historicus De Goeij sprak van een 'spannend proces' en benadrukte dat er geen sprake is van een top vijftig. „De bedoeling is dat mensen via de canon een goed beeld krijgen hoe Kampen vroeger was en hoe de stad is geworden, zoals hij nu is", lichtte De Goeij toe. De 24 auteurs werden eveneens ge­confronteerd met een moeilijke op­dracht. Zij moesten zich conforme­ren aan het idee van de canon en kregen ongeveer zevenhonderd woorden om een bepaald aspect uit de lokale historie te belichten. Drs. Geraart Westering nam met zeven hoofdstukken het leeuwen­deel van de productie voor zijn re­kening.

De canon dient verder als voor­werk  voor  een  kunstwerk,  dat wordt geplaatst op de waterkering op het Van Heutszplein. Daarvoor ontving de stichting een subsidie van 150.000 euro van de gemeen­te, provincie en waterschap Groot-Salland. Binnenkort wor­den belangstellende kunstenaars via een advertentie uitgenodigd om zich in te schrijven. Komend najaar wordt er een kunstenaar ge­selecteerd.

De canon verschijnt dit voorjaar in de nieuwe uitgave van de Kam­per Almanak.

De gehele canon staat op www.canonvanoverijssel.nl

Weekblad dé KRANT, jaargang 12, nummer 10, woensdag 10 maart 2010

Venster op rijke historie

KAMPEN - Met vijftig vensters geeft de Kamper Canon een brede blik op de rijke geschiedenis van de Hanzestad en haar kernen. “De canon is geen uitstalkast of praalgraf, maar een vertrekpunt welke houvast biedt aan wie zich in de Kamper geschiedenis wil verdiepen”, aldus historicus Carel de Goeij bij de presentatie van de Canon in het Frans Walkate Archief.

“De canon brengt het verleden tot leven aan de hand van mensen, gebouwen en gebeurtenissen uit de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta.”

Kampen is de tweede gemeente in Overijssel met een eigen canon die te raadplegen is op www.canonvanoverijssel.nl. Op een slingerende tijdsbalk staan de vensters in chronologische volgorde aangegeven met veelal voor Kampenaren bekende pictogrammen.

Zo verwijst de Kamper Kogge naar de Ommelandvaart (1251) en de zeevarende mogendheid van die periode en het Linnenweversgildepoortje (1665) verhaalt over de vroegere nijverheid.

Het selecteren van de vijftig vensters was een spannend proces, zo laat het bestuur van Stichting Kamper Canon weten.

De diversiteit aan onderwerpen die een goed beeld geven van de geschiedenis vanaf de achtste eeuw tot anno nu en de geografische spreiding, zijn daarbij selectiecriteria geweest. “Het was een kwestie van kiezen of verliezen”, aldus De Goeij. De stichting benadrukt dan ook dat de canon géén top-50 is. “We spreken liever over vensters die uitzicht bieden op een heel breed landschap. Het is de plek die je inneemt, die bepaalt wat je ziet.”

Het is de bedoeling dat de Canon van Kampen als bron van lokale geschiedenis ook in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs kan worden gebruikt. “De canon maakt de Kamper geschiedenis levend.

Voor scholieren is geschiedenis dan niet meer iets van veraf en koud, maar wat je in je eigen omgeving kunt zien”, licht De Goeij toe. “Via de Canon vinden ze informatie en verhalen die achter bijvoorbeeld gebouwen in de stad schuil gaan.”

De Kamper Canon begint in het jaar 797 met de IJssel als levensader en gaat via het Raadhuis en Bovenkerk naar

Koornmarktspoort, om  in de Zuiderzeehaven te eindigen.                                                       FOTO: MARISKA OEGEMA

Kunstwerk Geschiedenis verbeelden

De Kamper Canon vormt ook het uitgangspunt voor het vervaardigen van een kunstwerk op het Van Heutszplein bij de waterkering.

Het is de bedoeling dat het kunstwerk de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta verbeeldt en zo haar rijke historie

aan een breed publiek zichtbaar maakt. Nu de canon klaar is, richt Stichting Kamper Canon haar aandacht op het verwezenlijken van dit kunstwerk. Deze maand nog worden advertenties geplaatst om voor dit project kunstenaars te werven. De kunstenaars krijgen tot na de zomer de tijd hun ideeën uit te werken, zodat de stichting aan de hand van schetsen dit najaar tot een goede keuze kan komen.

Aan de totstandkoming van de Kamper Canon en het kunstwerk hebben gemeente Kampen, provincie Overijssel en Waterschap Groot Salland elk 50.000 euro bijgedragen.

Vrijdag 26 maart 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

VOORPROEFJE KAMPER KUNSTROUTE IN WALKATE

door Henriet Dijk

KAMPEN - Wie alvast een voor­proefje van de Kamper kunstroute wil, kan zich vanaf heden melden bij het Frans Walkate Archief De meubel- en glaskunst van Jan en Wanda van Koningsveld heeft bijna als vanzelfsprekend een plek­je gevonden in het pand aan de Burgwal in Kampen. Dat vader en dochter Van Koningsveld niet wil­den wachten met het exposeren van hun voorwerpen tot de kunst­route, die voor 10 en 11 april in de agenda staat, heeft ook een prakti­sche reden. Met sommige glazen objecten en grote meubels ga je

niet voor één weekeinde sjouwen van Almere - hun woonplaats -naar Kampen. Sinds gisteren to­nen zij hun werk in het Walkate Archief, waar het tot en met 22 april blijft staan. Jans glaskunst oogt kleurrijk en varieert van gla­zen schalen tot een kamerscherm. Wanda's werk bestaat onder meer uit een bijzonder dressoir en salon­tafel. Op een dvd is meer werk van haar te zien. „Het gaat in prin­cipe om alledaagse dingen die op een bijzondere manier uitgevoerd zijn. Daar vind je er geen twee van", stelt het duo. Het archief is open op woensdag en donderdag van 14.00 tot 17.00 uur.

Donderdag  24 maart  2010     © brugmedia.nl

CANON IN ALMANAK

KAMPEN – Dat velen Kampen associëren met een ‘gereformeerd bolwerk’ gold zeker niet in de zeventiende eeuw toen de stad erg vrijzinnig was. Op www.regiocanons.nl/overijssel/salland/kampen is in het venster over ‘de Kamper tuchtzaak’ te lezen over de vier remonstrantsgezinde predikanten. De site van de Stichting Kamper Canon, die sinds twee weken in de lucht is, biedt nog veel meer interessante informatie in de vorm van wel 50 hoogtepunten uit de Kamper historie.

Volgende stap in dit project is het afronden van een Camper Canon katern van ruim 200 bladzijden in de Kamper Almanak, die eind juni klaar is. Ook is onlangs een oproep gedaan aan kunstenaars om in het kader hiervan een historisch kunstwerk te maken bij de waterkering op het Van Heutszplein. “De site is geënt op de landelijk canon”, vertelt voorzitter van de Stichting Kamper Canon Jan Visser. “Deze is ontstaan omdat er klachten waren over hoe weinig men nog weet van de eigen geschiedenis. Met de IJsselacademie als coördinator werd er een site gemaakt die je ook kunt vergelijken met overige canons in het land. Lastig was wel de keuze voor de vijftig vensters op de site, die een breed zicht bieden op de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta. De commissie van de Kamper Canon had hierin het laatste woord”, legt Visser uit. De 24 auteurs zijn voornamelijk historici, en er is ook gebruik gemaakt van het Gemeente- en het Frans Walkate archief. “De bedoeling is dat we rond de Kamper Canon ook nog een speciale versie voor het basis- en voortgezet onderwijs gaan maken, maar we weten nog niet in welke vorm.”

Historische piekenDe gemeente Kampen, het Overijssels Landschap en de Provincie subsidiëren het Kamper Canon project, waardoor ook de bijzondere historie van bijvoorbeeld Grafhorst aan bod komt. Op 5 mei 1849 veranderde een grote brand in een paar uur tijd het leven van de 411 inwoners van Grafhorst. Van de bij benadering 60 huizen waren er 57 in vlammen opgegaan. Het was tot 1848 de kleinste stad van Nederland, direct gevolgd door Wilsum. Door de herziening van de grondwet verloor Grafhorst dat jaar de status van stad en werd het weer een dorp, wat het qua karakter altijd geweest was. Op de site van de Kamper Canon staan nog veel meer historische pieken.

“Zo hebben we er bijvoorbeeld voor gekozen om ook een venster te maken over de hoofdagent Pieter Kapinga (1898-1982) die in de Tweede Wereldoorlog weigerde mee te werken aan de wegvoering van de Kamper Joden”, meldt Visser. Als gevolg van deze principiële houding belandde hij in de concentratiekampen Vught en Dachau. “We hebben er juist voor gekozen om een ‘gewone man’ op de site te zetten.”Ook de positie van havezate Bukhorst noemt Visser verrassend. “Er zijn vreemd genoeg geen stadsrechten te vinden in het archief terwijl deze stad wel muren had en er werd tol geheven. Het is speculatie, maar het zou goed kunnen dat de heren Bukhorst hieraan mee hebben geholpen.”Op dit moment is de commissie druk met het afronden van het Kamper Canon katern in de Kamper almanak en hopen ze dat kunstenaars reageren op de oproep voor het kunstwerk bij de waterkering op het Van Heutszplein, waarin de geschiedenis van Kampen en de IJsseldelta tot uitdrukking komt. “Drie kunstenaars mogen iets uitwerken en daarvan wordt er een uitgekozen die er zo spoedig mogelijk mee aan de gang mag gaan.”

In Nederland komen er langzamerhand steeds meer canons bij. En Visser hoopt dat iedereen de Kamper canon leuk zal vinden en dat geschiedenis gezien wordt als iets interessants waar je meer van wilt weten. “Ik heb liever niet dat ze alles maar voor zoete koek slikken. Het is leuker als er reacties komen en ze bijvoorbeeld vragen waarom speciale informatie er niet inzit. Zo gaat het meer leven. “

Vrijdag 2 april 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

KAMPER ALMANAK TIEN JAAR DIGITAAL GEMAAKT

Wie de serie Kamper Almanakken nog niet compleet heeft, kan dit voor de laatste tien jaar goed maken. Het Frans Walkate Archief heeft de almanak vanaf het jaar 2000 gedigitaliseerd en op haar site gezet.

Daar kan men alles volledig bekijken en per artikel downloaden.

De nieuwste Kamper Almanak verschijnt op 24 juni en staat voor een groot deel in het teken van de Kamper Canon.

www.walkatearchief.nl

OVERIJSSELSCHE CANONCOURANT

Overijssel heeft een primeur met de eerste canoncourant van Nederland. De Overijsselsche Canoncourant verschijnt in het kader van het project canonvanoverijssel.nl en zal drie keer per jaar aan betrokkenen verzonden worden. De courant verstrekt

nieuwtjes en wetenswaardigheden over het canonproject in Overijssel. Het e-magazine wil de geneugten van de moderne digitale mogelijkheden combineren met gedegen berichtgeving voor de Overijsselse geschiedbeoefenaars.

Overijsselsche Canoncourant nr1 maart.

Woensdag 14 april 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

TOCH EERBETOON ACTEUR HENK VAN ULSEN

KAMPEN - Er komt toch een eerbetoon voor de vorig jaar overleden acteur Henk van Ulsen, die warme banden onderhield met zijn geboortestad Kampen.

Dankzij de welwillende medewerking van het Frans Walkate Archief kan het vijfkoppige burgercomité haar ideeën voor een Kamper Memoriam alsnog doorzetten. Een gratis te bezoeken expositie met gedenkwaardigheden uit leven en carrière van de acteur is daar onderdeel van. De tentoonstelling wordt op 28 augustus, de sterfdag van Van Ulsen, geopend met een bescheiden, besloten bijeenkomst.

Het burgercomité had bijna de handdoek in de ring gegooid. De vijf Kampenaren kwamen in actie kort na het overlijden van Van Ulsen. Blijvende onzekerheid over gemeentelijke medewerking en subsidie, vooral veroorzaakt door formele en praktische hobbels, maakte dat het comité niet door kon pakken. "Best aardige contacten, maar er kwam niks uit", vat comitélid Rudolf Roukema het samen.

Hij wil echter vooral vooruitkijken, nu een locatie is gevonden. Het comité moet hard aan het werk om de Kamper Memoriam voor te bereiden.

De nadruk bij de expositie ligt op de banden die Van Ulsen had met stad en streek. "Al zijn jubilea heeft hij in Kampen gevierd", stelt Roukema. Hardop denkend ziet hij bijvoorbeeld ook toneelkleding en penningen en munten van de acteur naar Kampen komen. Ook worden er compilaties van beeld- en geluidopnames getoond.

Op 28 augustus - tijdens een eenvoudig eerbetoon - worden er ook enkele schilderijen uit de nalatenschap van Van Ulsen, waaronder één waar hij zelf op staat, overgedragen aan het archief.

OUD BURGEMEESTER OPENT FOTO-EXPOSITIE IN DE VIJVERHOF

Oud- burgemeester van Kampen H.C. Kleemans opent dinsdag 20 april een bijzondere foto-expositie op De Vijverhof. Ter gelegenheid van Koninginnedag en de viering van de bevrijding in Kampen heeft de activiteitenbegeleiding van de Vijverhof en Myosotis in samenwerking met het Frans Walkate Archief een tweetal exposities ingericht op beide locaties.

De foto’s komen uit de collectie van het Frans Walkate Archief en het archief van de fotograaf Freddy Schinkel. Elke expositie bevat ruim dertig foto’s van het begin van de vorige eeuw tot heden. Herman Harder, directeur van het Frans Walkate Archief was zeer verheugd over dit bijzondere verzoek van de activiteitenbegeleiding van de Vijverhof.

Samen hebben zij voor deze bijzondere doelgroep een tentoonstelling samengesteld die veel vreugdevolle herinneringen zal oproepen bij de bewoners van beide zorgcentra.

In de toekomst wordt de samenwerking met het Frans Walkate Archief voortgezet met meerdere herkenbare exposities op beide locaties. (oude schooltijd, bruidsreportages en herkenbare plekjes in en om Kampen)

De opening van de tentoonstelling aanstaande dinsdag is om 16.00 uur op locatie de Vijverhof, Vijverhof 19 in Kampen. Belangstellenden zijn van harte welkom.

Donderdag  22 april  2010     © brugmedia.nl

MEMORIAM HENK VAN ULSEN IN WALKATE ARCHIEF

KAMPEN- In het Walkate Archief wordt op 28 augustus een eerbetoon gehouden aan de vorig jaar overleden acteur Henk van Ulsen. Het burgercomité heeft zich ingezet voor een waardig 'Kamper Memoriam'. En met de royale medewerking van het Frans Walkate Archief is het toch mogelijk om het bedoelde eerbetoon in Kampen vorm en inhoud te geven. Aanvankelijk was het voornemen om op 8 mei, de geboortedatum van de taalkunstenaar, iets te organiseren. Nu wordt dat naar eind augustus verzet. Terwijl ideeën werden uitgewerkt, was er regelmatig overleg met het Kamper gemeentebestuur. Op verzoek werd een bescheiden begroting ingediend. Maar er kwam maandenlang geen toezegging. Op een bepaald moment moest het comité concluderen dat er een te grote onzekerheid bestond over de uitvoerbaarheid van de plannen. Dat, ondanks vriendelijke toezeg­gingen van ondermeer het voor­malig City-theater en het Stedelijk Museum. "In de periode voor de gemeenteraadsverkiezingen resul­teerde deze conclusie in teleurge­stelde reacties vanuit het publiek en de plaatselijke politiek", aldus een woordvoerder van het comité "Even leek er opnieuw kans te zijn op gemeentelijke bijval, vooral na besparende aanpassingen van de plannen. Helaas bleken er nu ook formele voorwaarden te zijn, waar­voor het comité geen oplossing

zag. Voor het particulier initiatief zijn, ondanks de enthousiaste inzet, de mogelijkheden beperkt."

Gratis toegankelijke expositie

Daarom is het comité blij met het aanbod van directeur Herman Har­der van het Frans Walkate Archief, (FWA) om het' Kamper Memoriam' in zijn Archief te organiseren. Met het oog op een zorgvuldige voor­bereiding, is de datum opgescho­ven naar de sterfdag van Henk van Ulsen; 28 augustus. Er bestond al­tijd een vriendschappelijke relatie tussen Henk van Ulsen en het FWA. De acteur trad er verschillende keren op bij officiële gebeurtenis­sen en deed diverse schenkingen aan het Archief. Ter gelegenheid van het 'Kamper Memoriam' zullen ondermeer enkele geschilderde portretten uit Van Ulsen's nalaten­schap aan het Archief worden overgedragen.

Het eerbetoon bestaat uit een eenvoudige bijeenkomst. Aanslui­tend een expositie van memora­bilia uit het leven en de carrière van de nationaal bekende acteur, toegespitst op de levenslange banden met zijn geboortestad en -streek. Compilaties van beelden geluidfragmenten van zijn optredens zijn in deze expositie te bekijken. De tentoonstelling in het Frans Walkate Archief is voor be­langstellende burgers gedurende enkele weken gratis toegankelijk. Waarschijnlijk worden tijdens het eerbetoon nog enkele andere initiatieven van het burgercomité gepresenteerd. Bovendien zal het Frans Walkate Archief, dat jaarlijks de bekende 'Kamper Almanak' uitgeeft, in de editie 2010 speciale aandacht aan het leven van Henk van Ulsen en zijn Kamper raak­vlakken besteden. Binnenkort zal nadere informatie, zoals de ope­ningstijden, nog worden gemeld. Het burgercomité 'Kamper Memo­riam Henk van Ulsen', dat meteen na zijn overlijden op 28 augustus 2009 begon met zijn voorbereidin­gen, bestaat uit Jacky ten Hove-Jacobze, Annelies Bossink en de heren Jaap van Gelderen, Jeroen Kummer en Rudolf Roukema.

Donderdag 29 april 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

DRIE NIEUWE WEBSITES OVER STADSPOORTEN

KAMPEN - Maar liefst drie nieuwe websites vormen de digitale entree naar historische informatie over de Kamper poorten.

Daarnaast is er een ruime collectie prenten van het stadsfront en stadsplattegronden te vinden. Samensteller van de site is Remy Steller, die als vrijwilliger verbonden is als webdesigner en -master bij het Frans Walkate Archief en Historische vereniging voor de IJsseldelta, Jan van Arkel. Via het archief kan hij veel tekeningen van de Kamper architect A.J. Reijers laten zien.

www.koornmarktspoort.nl

www.cellebroederspoort.nl

www.broederpoort.nl

Donderdag  6 mei  2010     © brugmedia.nl

KAMPEN -EILAT DOOR KUNSTENAARSOGEN

KAMPEN - In het Frans Walkate Archief werd afgelopen donderdag de tentoonstelling 'Kampen-Eilat 2010 door de ogen van elf kunstenaars' geopend. In het kader van een culturele uitwisseling tussen Kampen en Eilat bezochten Kamper kunstenaars Eilat. De elf deelnemende Kamper kunstenaars tonen hun indrukken van deze reis aan het publiek.

De tentoonstelling bestaat uit foto's, documentatie en beeldend werk (twee- en driedimensionaal) dat tij­dens de reis is ontstaan, of naar aan­leiding daarvan is vervaardigd. "Sa­menwerkende kunstenaars zijn net zo zeldzaam als bloemkoolstronken in de woestijn", zo sprak kunsthisto­ricus Geraart Westerink het publiek toe over de uitwisseling tussen Israë­lische en Kamperse kunstenaars in Ei-

lat. Burgemeester Bort Koelewijn was uitgenodigd om de tentoonstelling van de elf kunstenaars te openen en roemde de gastvrijheid van de Isra­ëlieten. Om de tentoonstelling sym­bolisch te openen, stopte Koelewijn een op papier geschreven wens in 'de klaagmuur', een van de kunstwerken die in het Frans Walkate Archief staat. Een wens die, volgens gebruik, niet openbaar gemaakt mocht worden.

Vrijdag 28 mei 2010   Door Mariska Oegema.  De Krant van Kampen ©2010 Wegener Nieuwsmedia

KAMPER ALMANAK: BOEIENDE SPIEGEL VAN DE TIJD

KAMPEN - Het is behoorlijk aanpezen om een wel heel speciale uitgave van de Kam­per Almanak voor eind juni klaar te krijgen. Het cultuurhistorisch jaarboek anno 2010 verschijnt dit keer namelijk samen met de Kamper Canon in boekvorm in een stevige cassette. Hoewel aan de dubbele uitgave een hoger kostenplaatje hangt, is de 76e editie eveneens gratis. "Het vraagt wel creativiteit om dit voor elkaar te krijgen", lacht Herman Harder, directeur van het Frans Walkate Archief SNS Bank. "Maar ik vind dat het gratis beschikbaar stellen het laatste is waaraan je moet tornen."

De nuts-filosofie achter de Kamper Almanak zou dan ook worden losgelaten. "De spaar­bank liet vroeger een groot deel van zijn winst terugvloeien naar de samenleving als cultu­rele opvoeding door de mensen met artikelen in het jaarboek een stuk historie en cultuur bij te brengen", legt Herman Harder uit. "Na­tuurlijk is er veel veranderd na notering op de beurs, maar dat neemt niet weg dat de bank aan die ouderwetse nutsgedachte kan blijven vasthouden."

Rijen dik

In vroeger tijden werd de Kamper Almanak met daarin een uitvoerig adressenbestand van personen en instellingen in Kampen, nog huis aan huis verspreid. Maar de laatste tien jaar, sinds de gemeentelijke informatie eruit is ge­laten, is het aan de Kampenaren zelf of zij de moeite willen nemen een gratis exemplaar bij het Walkate Archief af te halen. "Het heeft onze verwachtingen overtroffen. Mensen staan in rijen tot de buitendeur als de nieuwe Kamper Almanak is gepresenteerd; de belang-

stelling is groot", stelt Harder vast. "Mensen blijken oprecht geïnteresseerd te zijn in het boek met cultuurhistorische bijdragen."

Bron van informatie

De Almanak is een bron van informatie over Kampen vroeger en nu met onder meer arti­kelen over de geschiedenis van Kampen en de regio, natuur in de IJsseldelta, presenta­ties van culturele instellingen, een Kamper Kroniek over dagelijkse feiten en nieuwtjes en een fotokroniek. Daarmee is de Almanak naast een belangrijk naslagwerk ook een boeiende spiegel van de tijd geworden. "Dat is geheel in de traditie van Frans Walkate", al­dus Harder. "In het begin van de negentiende eeuw legde Walkate privé een heel brede ver­zameling aan met alles wat met zijn geboor­testad Kampen en haar inwoners te maken

had. Hij vond het belangrijk dat archieven van culturele verenigingen bewaard bleven; archieven waarin het gemeentelijk archief in die tijd niet geïnteresseerd was."

Dozen vol

Nog steeds zijn archieven van verenigingen meer dan welkom. "We zijn heel blij met al die dozen vol notulen, jaarboekjes, foto's en ander materiaal die spontaan worden aange­boden", stelt de directeur van het Frans Wal­kate Archief. "Maar we zijn er zelf ook actief in. Zo schrijven we besturen van diverse ver­enigingen en instellingen aan en benadruk­ken dat het van grote waarde is om op een goed moment de archieven aan ons over te dragen. De kans is groot dat archieven naar zolder verdwijnen of vroeg of laat kwijtraken door bijvoorbeeld wisselingen in het bestuur

Daarmee gaat dan ook een schat aan infor­matie verloren."

Ontwikkelingen

De aangeboden archieven worden beschre­ven en zuurvrij verpakt. "Kampen heeft een rijk cultureel leven met heel veel verenigingen en een bloeiend verenigingsleven; dat zie je ook terug in de archieven. Archieven laten ontwikkelingen in de samenleving zien. Heb je geen archieven, dan begrijp je niet waarom dingen gaan zoals ze gaan en gaat een stuk geschiedenis verloren", besluit Harder. "Met het bewaren van archieven en de uitgifte van de Kamper Almanak willen we bijdragen aan het behoud van de historie en bekendheid van de stad."

Bij de laatste vijftien edities van het cultuurhistorisch jaarboek de Kamper Almanak is Herman Harder als hoofdredacteur betrokken geweest. "Deze bijzondere uitgaven maken een belangrijk deel van ons werk als Frans Walkate Archief zichtbaar."

Foto: Mariska Oegema

Kleine details vertellen geschiedenis

Een plant in de vensterbank op de achtergrond bij een 60-jarig bruidspaar of een kliko op de hoek van de straat. Het zijn juist, die op het oog kleine, details op een foto die Herman Harder boeien. "Van die kleine dingen kunnen we een stukje geschiedenis aflezen; ze vertellen iets over hoe mensen le­ven en over ontwikkelingen in de maatschappij."

Dit jaar neemt Herman Harder de Fotokroniek, een vaste rubriek in de Kamper Almanak, voor zijn rekening. "Mijn insteek is 'wat maakt een foto naast het nieuws­feit of de persoon erop over vijftig jaar nog interessant' en 'wat zul­len wij over vijftig jaar als vreemd ervaren'; hoe lastig dat vandaag de dag misschien ook is in te schat­ten. Zien we bijvoorbeeld dan nog kliko's in het straatbeeld of men­sen met een mobieltje aan het oor? Dat soort details op foto's zeggen ons iets over hoe subtiel ontwikkelingen ons leven binnen­sluipen waarvan we niet zo snel een foto maken."

Kamper Canon in boekvorm

Met vijftig vensters geeft de Kam­per Canon een brede blik op de rijke geschiedenis van de Han­zestad en haar kernen vanaf het jaar 797 tot anno nu. Binnenkort is de Kamper Canon niet alleen meer via de website www.canon-vanoverijssel.nl te raadplegen, want met de nieuwe uitgave van de Kamper Almanak komt de Kamper Canon ook in boekvorm beschikbaar. Deze bijzondere uit­gave is begin juli gratis af te halen bij het Frans Walkate Archief aan Burgwal 43 in Kampen. Openings­tijden: woensdag en donderdag van 14.00 tot 17.00 uur en op af­spraak (038)3392261. In de zomer­maanden is een dubbelexpositie gepland met werken van Tiem Evink en Frouke Evink-Botma.

Dinsdag 29 juni 2010     de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

DUBBELPORTRET KUNSTENAARSPAAR WALKATE ARCHIEF

KAMPEN - In het Frans Walkate Archief (Burgwal 43 Kampen) is van 1 juli tot en met 5 augustus een dubbelportret te zien van het kunstenaarsechtpaar Frouke Botma en Tijmen Evink. Botma en Evink hadden jarenlang aan de Geerstraat een kunsthandel annex lijstenmakerij en winkel voor kunstenaarsbenodigdheden. De tentoonstelling geeft een over­zicht van hun beeldende werk met tekeningen, aquarellen en (olieverf)schilderijen, originele il­lustraties voor de dichtbundels van Nel Benschop plus een biogra­fische documentatie.

UITGIFTE KAMPER ALMANAK 2010!

Vrijdag 9 juli worden tussen 10.00 uur en 21.00 uur ’s avonds de  Kamper Almanakken 2010  gratis uitgereikt in het Frans Walkate Archief van de SNS Bank aan de burgwal 43 in Kampen.

Het cultuur historisch jaarboek van Kampen verschijnt dit jaar met als bijzondere bijlage de Kamper Canon.

Wij hopen dat, net als vorig jaar, veel afhalers in ruil voor een Kamper Almanak interessante archivalia meebrengen, zoals foto’s, dagboeken en andere interessante Kamper archivalia.

Verder zal de Kamper Almanak tijdens de reguliere openingstijden worden uitgereikt; woensdag- en donderdagmiddag van 14.00 – 17.00. Kamper uit(t) dagen van 10.00 tot 17.00 uur.

De Kamper Almanak 2010 en de Kamper Canon zijn op 8 juli in de loop van de middag geheel op deze website te raadplegen.

Medewerkers van het Frans Walkate Archief druk doende de 3500 stuks van de Kamper almanak  2010 & Canon in cassettes te steken

Donderdag 8 juli 2010   door Henriët Dijk,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

LUXE UITVOERING VAN KAMPER ALMANAK

KAMPEN - Het is geen 'gewone' Kamper Almanak die van de drukpers is gerold. Het cultuur historisch jaarboek van Kampen verschijnt dit jaar met als bijzondere bijlage de Kamper Canon.

Beide boeken worden in een luxe cassette gratis beschikbaar gesteld.

Tot aan de officiële presentatie moeten de vrijwilligers van het Frans Walkate Archief, uitgever van de almanak, nog even goed de handen laten wapperen. Om kosten te besparen stoppen zij de almanak en canon samen in de boekenband. Zowel de cassette als beide boeken hebben het IJsselfront, getekend door Jan Schilder, op hun voor- en achterkant staan.

Voor de bijzondere uitgave moest archiefdirecteur Herman Harder lastige keuzes maken. Zo ontbreekt dit jaar de fotokroniek in de almanak. Mét dit hoofdstuk zou het boek namelijk te dik worden en niet meer samen met de canon in het omhulsel passen. De gedrukte Kamper canon kent meer illustraties als haar digitale zusje op internet. De canon vertelt in vijftig hoofdstukken over de historie van Kampen en omgeving.

In de Kamper Almanak 2010 staat een uitgebreid artikel over wijlen Henk van Ulsen. Verder een verhaal over de kapel van het St. Geertruidengasthuis en wordt het ontstaan van de Kamper canon toegelicht. Daarnaast is er een artikel over natuur in de IJsseldelta en vaste rubrieken als de strip en het jaaroverzicht.

De eerste uitreiking van de almanak is vrijdag. Liefhebbers kunnen dan tussen 10.00 en 21.00 uur almanakken ophalen in het Frans Walkate Archief aan de Burgwal 43 in Kampen. Het archief hoopt dat, net als vorig jaar, veel afhalers in ruil voor een Kamper Almanak interessante stukken meebrengen, zoals foto's, dagboeken en andere interessante Kamper archivalia.

Daarna is de Kamper Almanak tijdens de reguliere openingstijden van het archief op te halen. Deze tijden zijn woensdag- en donderdagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur en tijdens de Kamper Ui(t) dagen van 10.00 tot 17.00 uur.

Met pallets arriveerden de nieuwe almanakken dinsdag bij het Walkate.

Liefhebbers kunnen ze vanaf vrijdag afhalen.

foto Olger Koopman

Donderdag 22 juli 2010,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

KAMPER ALMANAK 2010 IS HELEMAAL OP

Het Frank Walkate Archief heeft donderdagmorgen de laatste Kamper Almanak van 2010, uitgereikt. De belangstelling voor het cultuur historisch jaarboek was groot.

Ver voor de openingstijd van het archief vormden zich ieder dag een flinke rij wachtenden. Velen namen in ruil voor een gratis almanak oude foto's, plakboeken of voorwerpen mee.

Lange rij wachtenden voor de Kamper almanak 2010.

Foto Herman Harder

De heer A. Wijshake  uit Kampen haalt de laatste Almanak voor zijn buurman de heer Kwakkel.

Foto Herman Harder

Woensdag 11 Augustus 2010,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

TERUGBLIK OP HET LEVEN EN WERK HENK VAN ULSEN

KAMPEN - Exact een jaar na zijn overlijden, op 28 augustus, vindt in het Frans Walkate Archief aan de Burgwal het 'Kamper Memoriam' voor acteur Henk van Ulsen (1927-2009) plaats. Het eerbetoon aan de bekende acteur in zijn geboortestad Kampen is een initiatief van een comité van vijf Kamper burgers.

Voor de besloten bijeenkomst zijn vooral Kamper relaties van Henk van Ulsen genodigd. Cultuurwethouder Jan Wieten zal, namens de gemeente Kampen, het woord voeren, en het leven en werk van de podiumkunstenaar, vooral in relatie tot Kampen en omgeving, de stad waaraan hij verknocht was.

Tijdens dit memoriam wordt ook een expositie geopend met tastbare herinneringen aan Henk van Ulsen. Deze tentoonstelling is gedurende de maand september gratis toegankelijk voor iedereen. Van Ulsen had veel op met het Frans Walkate Archief en schonk het een aantal interessante vondsten. Ook bij deze gelegenheid ontvangt het archief erfstukken uit de nalaten-schap. Verder maken toneelkleding, foto's en drukwerken deel uit van de expositie, in bruikleen gegeven door het Theater Instituut Nederland in Amsterdam. De Fundatie in Zwolle stelde doeken van Voerman en het portret dat Rashid ben Ali van hem maakte beschikbaar. En er zijn documenten en voorwerpen uit particulier bezit te zien. Het geheel biedt een interessante terugblik op het leven en werk van de acteur.

Henk van Ulsen verhuisde in 1946 naar de hoofdstad om daar een toneelopleiding te gaan volgen. Maar Kampen bleef in zijn hele leven een belangrijke rol spelen. Hoogtepunten vierde hij hier, zoals jubilea. Ook 'leende' hij zijn stem aan de 4 mei-herdenkingen. En Kampen waardeerde zijn verdiensten met een erepenning in goud.

De tentoonstelling in het Frans Walkate Archief, Burgwal 43, is van 1 september tot 7 oktober op woensdag- en donderdagmiddag (en enkele zaterdagen) gratis toegankelijk

Dinsdag 10 Augustus 2010,  persbericht Frans Walkate Archief

Aandacht voor leven en werk van een Kampenaar

‘KAMPER MEMORIAM’ VOOR ACTEUR HENK VAN ULSEN (1927-2009)

Op zaterdag 28 augustus aanstaande wordt in het Frans Walkate Archief aan de Burgwal het ‘Kamper Memoriam’ voor de acteur Henk van Ulsen gehouden. Het is dan exact een jaar nadat deze in 2009 op 82-jarige leeftijd plotseling overleed. Een comité van Kamper burgers nam het initiatief om in de geboortestad van de bekende podiumkunstenaar een passende herdenking te organiseren. Voor deze bijeenkomst zijn vooral Kamper relaties van Henk van Ulsen genodigd. Namens de Gemeente Kampen zal wethouder van Cultuur Jan Wieten het woord voeren. Anderen belichten het leven en werk van Henk van Ulsen. Vooral in relatie tot Kampen en omgeving, de stad die in zijn leven een belangrijke plek had. Tijdens dit ‘Memoriam’ wordt ook een unieke expositie geopend van tastbare herinneringen aan Henk van Ulsen, die geëerd werd met vele onderscheidingen, maar ook met de erepenning in goud van de Stad Kampen. Deze tentoonstelling is gedurende de maand september gratis toegankelijk.

Op 28 augustus 2009 overleed de in Kampen geboren podiumkunstenaar Henk van Ulsen nogal onverwacht. Hij logeerde enkele dagen bij een vriend om te herstellen van een relatief eenvoudige poliklinische ingreep. Tijdens dat verblijf overviel hem een hartstilstand en heette het in alle media dat van Ulsen “in zijn woonplaats Bussum” was overleden. Zijn adres was echter in Amsterdam. Niet lang nadat hij in 1946 het ouderlijk huis verliet, om in de hoofdstad een toneelopleiding te gaan volgen, vestigde hij zich daar aan de Obrechtstraat, vlak achter het Concertgebouw. Bij zijn toelatingsexamen declameerde hij ‘Het Carillon’ van Ida Gerhardt, zijn docente klassieke talen. Het gedicht -geïnspireerd op het beiaardspelen op de Kamper Nieuwe Toren in oorlogstijd- dat hij nog talloze malen zou reciteren. Na zijn cum laude eindexamen volgde het debuut in het Kamper City-theater. En hij blééf naar Kampen komen. Om voeling te houden met “van mijn vaderland mijn moederstad”. Hij blééf over Kampen praten; in vrijwel elk interview. Hij kwam hij er rond voor uit waar hij vandaan kwam. Soms met licht sarcasme, toch meestal waarderend. Hij kwam naar Kampen om hoogtepunten te vieren, jubilea: 12.5, 25, 50 jaar aan het toneel. Hij kwam om zijn stem te lenen aan de 4 mei-herdenkingen en –nu postuum- aan de digitale rondleiding door de stad en door het Stedelijk Museum. En hij werd gevierd in Kampen: met aandacht, een heuse aubade, applaus en recepties. Met de erepenning in goud, compleet met oorkonde. “Bedànkt veur ‘tgolden tientien en de bekeuring!” was zijn repliek.

De 75e verjaardag werd aanleiding voor een maandlang solovoorstellingen in de Koornmarktspoort. De 80e verjaardag was de gelegenheid voor ‘Reflecties’ in het Lutherse kerkje en de expositie ‘Alles behalve Voerman’ in de ‘Synagoge’. Steeds ‘ontbood’ hij zijn gasten naar Kampen!

Hij nam géén afscheid. Er zou met een paar Kamper vrienden nog een vaartochtje op De Rivier worden gemaakt, naar de wijze van Wim Ramaker: “misschien gaan we de IJssel nog wel op” (alleen eerst nog even dat ingreepje).Ineens was Henk van Ulsen er niet meer. Wij moesten afscheid nemen…

Op 3 september 2009 volgden in de Amsterdamse ‘Wester’ dat afscheid en de uitvaart. Korte tijd later werd zijn as, met bloesem en bloemen, overeenkomstig zijn wens vanaf het pontje bij Zalk uitgestrooid op de IJssel. Precies tussen Kampen en Wezep. In die dagen vormde een aantal Kampenaren het comité dat het initiatief nam voor een ‘Kamper Memoriam’ voor Henk van Ulsen. Een bijeenkomst in en voor Kampen met momenten van herinneringen en eerbetoon aan die kleine gróte man; Acteur, Solist, Speler, Kampenaar. Na wat aanvankelijke hindernissen is het nu zover. Precies een jaar na de sterfdag wordt Henk van Ulsen in Kampen ‘uitgeluid’. In het Frans Walkate Archief treffen een aantal (vooral) Kamper relaties van Van Ulsen elkaar. Daar worden herinneringen opgehaald, voorvallen en voorstellingen herbeleefd. Cultuurwethouder Wieten spreekt namens het gemeentebestuur. Er wordt met moderne middelen nog eens naar optredens gekeken en geluisterd. Echo’s van een acteursbestaan. Aandacht voor kunstenaar en kunstliefhebber Henk van Ulsen, en zijn plek in de Kamper samenleving. Met mensen die hij daar kende en hem gekend hebben.

Tenslotte wordt een speciale tentoonstelling geopend waarin iedereen dat allemaal in alle rust kan bekijken. De expositie heeft een gastvrij onderdak bij het Frans Walkate Archief, waar Henk van Ulsen veel mee had. Hij schonk het een aantal interessante vondsten. Ook bij deze gelegenheid ontvangt het Archief erfstukken uit de nalaten-schap. Aan de expositie werd vriendelijke medewerking verleend door het ‘Theater Instituut Nederland’ in Amsterdam dat ondermeer toneelkleding, foto’s en drukwerken in bruikleen gaf. ‘De Fundatie’ in Zwolle stelde doeken van Voerman en het portret dat Rashid ben Ali maakte beschikbaar. En er zijn documenten en voorwerpen uit particu-lier bezit te zien. In totaal een belangwekkende en interessante terugblik op het leven en werk van ‘onze’ Henk!

De tentoonstelling in het Frans Walkate Archief, Burgwal 43, is van 1 september tot 23 oktober op woensdag- en donderdagmiddag (en enkele zaterdagen) gratis toegankelijk.

Vrijdag 27 Augustus 2010,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

SCHILDERIJEN VAN ULSEN TE KOOP BIJ EXPOSITIE

KAMPEN - De expositie ter ere van Henk van Ulsen die vanaf 1 september in het Walkate Archief te zien is, bevat ook enkele tientallen stukken van de beroemde Kamper acteur zelf. Deze aquarellen en schilderijen zijn bovendien voor een 'vriendenprijsje' te koop.

Onderwerpen zijn vooral landschappen als de IJsselstreek tussen Kampen, Zalk en Wezep, Het Wezeper bos en de Wezeperheide. Van Ulsen had namelijk ook een buitenverblijf in Wezep. Verder schilderde hij herinneringen aan Domburg en de Zeeuwse kust, en aan Spaanse landschappen.

Deze tentoonstelling is van 1 september tot en met 7 oktober gratis voor belangstellenden toegankelijk.

Voorafgaand aan de expositie, zaterdag aanstaande, zal in het Frans Walkate Archief het 'Kamper Memoriam' voor Henk van Ulsen gehouden worden. In deze bijeenkomst wordt, exact een jaar na diens overlijden, stilgestaan bij de relatie van de bekende acteur en taalkunstenaar met zijn geboortestad Kampen. Voor deze besloten bijeenkomst zijn vooral Kamper relaties van Henk van Ulsen genodigd.

Maandag 30 Augustus 2010,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

INDRUKWEKKEND MEMORIAM HENK VAN ULSEN

KAMPEN - Henk van Ulsen was een bijzonder mens. Die conclusie moét je welhaast trekken na het indrukwekkend in memoriam afgelopen zaterdag in het Walkate Archief. Ruim zestig vrienden herdachten, exact een jaar diens overlijden, op ingetogen wijze het leven en werk van de befaamde acteur.

Geen tranen, wel veel respectvolle woorden en af en toe een melancholische lach. Schilder Martin-Jan van Santen, verantwoordelijk voor het allerlaatste portret van de acteur, kreeg de lachers op zijn hand toen hij vertelde van zijn voorstel om het portret op basis van foto's te schilderen. "Foto's nee! Ik wil poseren! Veel en lang!", reproduceerde de schilder de verontwaardigde reactie van Van Ulsen.

Wethouder Jan Wieten sprak voornamelijk over de betekenis van Kampen voor Van Ulsen. Wieten omschrijft het als een soort haatliefde verhouding, waarbij de liefde het toch altijd won. "Zelfs in Amsterdam kwam hij er zonder gene en veelvuldig voor uit dat hij een trotse Kampenaar was. Hij kwam er altijd weer terug. Kort voor zijn dood leende hij zijn stem nog uit voor een stadswandeling. Het is een onvoltooide symfonie gebleken." Wieten beloofde en passant op zoek te gaan naar een plein of straat om 'deze grote Kampenaar' passend te eren.

Historicus Jaap van Gelderen vond de liefde voor Kampen opmerkelijk 'als je bedenkt dat hij op zijn achttiende de culturele schraalheid de stad al was ontvlucht'. "Hij stond erop om in 1949 zijn debuut in het City Theater in Kampen te houden. In het oeuvre dat hij daarna opbouwde was regelmatig een vleugje Kampen te ontdekken. Tegelijkertijd kon hij kerkvoogden en wethouders tot razernij drijven."

Doodse stilte toen plots de stem van Henk van Ulsen door de zaal schalde. Een auditief presentje van uitgeverij Rubinstein, die een luisterboek heeft uitgegeven 'Ida Gerhardt, gedichten en psalmvertalingen'. Uiteraard voorgelezen door haar beschermelinge Van Ulsen. Vervolgens wandelde het hele gezelschap naar de Koornmarkt 7. Onder een weelderig zonnetje - wat volgens medeorganisator Rudolf Roukema bijna geen toeval kon zijn - werd daar een plaquette onthuld op de woning waar van Ulsen zijn jeugd doorbracht. Het memoriam eindigde in het Walkate waar het glas werd geheven en Jacky ten Hove de expositie ter ere van Henk van Ulsen opende. Deze expostie is nog tot 21 oktober gratis toegankelijk.

Jacky ten Hove opent de expositie in het Walkate Archief door een aantal rozen bij het beeld van Henk van Ulsen te leggen.

Foto’s Olger Koopman

Vrijdag 3 september 2010,  door Hans Werkman ©2010 Nederlands Dagblad

LETTERGREPEN 560

Henk van Ulsen

De stembanden van Henk van Ulsen bestaan al een jaar niet meer, maar van hun productie is wel iets bewaard.

‘Mijn stem’, zei Henk van Ulsen een week voor zijn dood, ‘dat is mijn instrument, dat is nog goed, ik moet het

gebruiken.’ Hij was toen bezig een reeks gedichten van Ida Gerhardt in te spreken, en ook de psalmvertaling

van Gerhardt en Van der Zeyde. Na psalm 47 was het voorbij. Hij had nog plannen voor een cd met gedichten

van Willem de Mérode, maar daar is het niet meer van gekomen. Begin september 2009 werden ook zijn stembanden als as vanaf het pontje bij Zalk in de IJssel gestrooid om langs Kampen naar de Zuiderzee te drijven. Zo zei Henk van Ulsen dat nog altijd: ‘Zuiderzee’.

Koornmarkt

Ik lig op de bank en luister naar cd 1.

De stem is Henk z’n stem en de gedichten zijn Ida’s gedichten. Zijn uit Kampen geërfde keel-r is er nog altijd, of is er, beter gezegd, nauwelijks, want hij slaat die een beetje over. Hij zegt geen ‘maar’ maar ‘ma’, geen ‘boordevol’, maar ‘boodevol’. Maar dat is een deel van zijn merk. Alle woorden zijn loepzuiver verstaanbaar. Ook zijn ‘ui’ en zijn ‘oe’ zijn van de Kamper Koornmarkt, waar Henk ooit bij zijn ouders woonde, rechts naast de kazerne waar nu de theologie in zit die er ook al weer bijna uitgaat.

Alle dingen gaan voorbij. Ook het huis van Van Ulsen heeft plaats moeten maken voor iets moderns.

Onlangs liep ik door Kampen met een groep oud-collega’s. We waren daar een dagje uit en deden die middag een rondje theologie, niet te zwaar. We hadden de binnenplaats van Oudestraat 6 bezocht en de geur van de Ridderbossen geroken en er hing volgens mij ook weer een vlaagje Bavinck, en het standbeeld van Calvijn keek ons ietwat strak aan. Daarna zouden we naar de Burgwalkerk wandelen, maar aan de kop van de Oudestraat schoot ik eerst even de Koornmarkt op om een plek te wijzen: dáár heeft Henk van Ulsen gewoond en de beste slaapkamer was verhuurd aan een lerares van het Stedelijk Gymnasium, Ida Gerhardt. Ik las toen ‘Het carillon’, dat Kamper oorlogsgedicht van haar over Valerius en de Nieuwe Toren. Ook een middagje lúchtige theologie heeft poëzie nodig.

Carillon

Henk van Ulsen leest zoals Henk van Ulsen gedichten leest: zonder ophef of uitwas of toegevoegde decibellen. Zo’n honderdprocent- Gerhardtregel: ‘wij zien elkander aan, nog toevende’, wordt door Henk van Ulsen met zijn licht krakende, grijze stem vertolkt gewoon zoals het hoort. Hij loopt de poëzie niet met pathetische uithalen in de weg, hij opent voor de poëzie de weg door gewoon te lezen. Maar gewoon doen, daar moet je lang voor schaven. ‘Wij kozen soberheid tot bondgenoot’, schreef Ida. Henk zegt het als in het voorbijgaan, en daarom juist opvallend. ‘Is dichten slechts aandachtigheid?’ vraagt Ida. Henk leest het zonder er één toeter of bel aan toe te voegen.

Tussen de cd-opnamen door zat Henk van Ulsen ook wel eens even te vertellen. Dat hij de kamer van Ida Gerhardt binnenging en daar zichzelf ontdekte. Dat hij bij haar kwam oefenen op ‘Het carillon’, waarmee hij toelatingsexamen tot de toneelschool zou doen. Die herinneringen hebben ze maar laten staan, op cd 1. De opname wint er zeer mee, terwijl ze toch door de poëzie alleen al heel goed is.

Psalmen

Na cd 1 met 34 gedichten en vier intermezzo’s volgt cd 2 met vijftien psalmen. Weer op z’n Van Ulsens: de tekst hoorbaar en invoelbaar, zonder inhalen en uithalen. ‘Waar ik absoluut voor waken wil is dat ’t die dominee uit Hengelo, Almelo, Wezeperveen wordt’, zegt hij ter inleiding. Van Ulsen was al 82 toen hij deze laatste cd’s van z’n leven

insprak. Met zijn stem was nog niks mis. Het 2 cd-luisterboek heet Ida Gerhardt, Gedichten & Psalmvertalingen

voorgelezen door Henk van Ulsen, een uitgave van Rubinstein, € 12,95.

Almanak

Een goede vriend mailde me dat in de Kamper Almanak 2010 de briefwisseling tussen Ida Gerhardt en haar oud-leerling Gait Berk gepubliceerd is door Jeroen Kummer. Ze ontbreken in Courage!, de verzamelde brieven van Gerhardt. De Almanak geeft een wezenlijke aanvulling met veel dingen over Kampen, een onbekend gedicht over Gorkum, enz. Eén zinnetje van Gerhardt over Kampen toen ze er allang weg was: ‘Laatst was ik nog eens in Kampen. Het was er prachtig en verschrikkelijk.’ In dezelfde Almanak een mooi artikel van dertig bladzijden over Henk van Ulsen en Kampen, door Jaap van Gelderen. Ik lees dat Van Ulsen in 1980 het Bijbelboek Prediker niet mocht voordragen in de Bovenkerk, de kerkvoogdij wilde niet dat Bijbelse woorden vermengd werden met profane. Henk week uit naar de katholieke Buitenkerk. Later is dat natuurlijk uitgepraat en bijgelegd.

Een schitterend boekwerk, die Almanak. Deze keer zelfs in twee delen: één deel geeft de ‘Kamper Canon’ in vijftig vensters. Heel mooi geïllustreerd ook. Gratis voor Kampenaren, anderen betalen de portokosten.

Dit zeg ik alleen om anderen jaloers te maken, want ik kreeg zoiets als het laatste exemplaar. Maar het is te proberen: www.walkatearchief. Nl

Hans Werkman is schrijver en literatuurcriticus.

Schrijft elke veertien dagen column ‘Lettergrepen’ in het Nederlands Dagblad.

Vrijdag 3 september 2010  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

OP ZOEK NAAR IJSFABRIEK IN DE KLOKKENSTEEG

KAMPEN - Een stevige roezemoes doorbreekt donderdagmiddag de doorgaans zo gecultiveerde rust in het Kamper Walkate Archief. Een twintigtal leerlingen van de Dirk van Dijkschool buigt zich aan de lange tafel over oude kaarten, boe­ken en geschriften, om een door hen gekozen negentiende eeuws monument in kaart te brengen.

Glimlachend gadegeslagen door Carin Koopman van CultuurZien en meester Duncan Hulleman. „Leuk projectje dit", murmelt hij tevreden. „Ideaal om kinderen op een leuke manier bij de geschiede­nis van deze stad te betrekken." Het 'projectje' heet StipStap en isgekoppeld aan de Monumenten­dag van 11 september. Koopman legt uit: „Het is de bedoeling om een kinderwandelroute samen te stellen. En wie kun je dan beter vragen wat interessant is, dan de kinderen zelf?"

Hulleman: „In de klas hebben de kinderen in groepjes een monu­ment 'geadopteerd' uit een lijst van 47. Op de computer hebben ze al zoveel mogelijk informatie verza­meld en in het Walkate kunnen ze de puntjes op de i zetten. Straks gaan we op de fiets naar de monu­menten toe en moeten de leerlin­gen ter plekke een presentatie ge­ven."

Bijzonder aspect is volgens Hulle­man dat de monumenten allemaal uit de negentiende eeuw stam­men. „Kampen en historie, dan kom je al snel bij de middeleeu­wen uit. Nu staat juist de industria­lisatie in de negentiende eeuw cen­traal. De sigarenfabriek, de pan- nenfabriek of de jugendstilvilla van een ondernemer. Dan kijk je toch even weer met andere ogen naar je stad. Wist u bijvoorbeeld dat er een ijsfabriek in de Klokken­steeg heeft gestaan?"

In totaal doen deze week vier klas­sen mee aan StipStap. Van alle 'in­put' gaat Carin. Koopman een wan­deling samenstellen van ongeveer een uur. De routebeschrijving is op de Monumentendag af te halen in het Walkate Archief

Leerlingen van de Dirk van Dijkschool op bezoek bij het Walkate archief

FOTO Sacha Wunderink

Dinsdag 30 november 2010,  de Stentor ©2010 Wegener Nieuwsmedia

NIEUWE WEBSITE OVER ONTSTAAN SNS-BANK

Een nieuwe website van het Frans Walkate archief is vandaag online gegaan. Deze website, www.snshistorischarchief.nl , gaat over de historie van de Nutsspaarbank en Bondsspaarbank die zijn uitgegroeid tot de huidige SNS bank.

Op de site staan een beschrijving van de geschiedenis van de bank, oude reclame filmpjes, affiches en veel beeldmateriaal.