Previous (left) Next (right)

Affiche tentoonstelling

SNS Historisch Centrum

 Contact            Disclaimer             Facebook             Youtube

Contact disclaimer

Sinterklaasmuseum in Kampen - Appeltjes voor de dorst

1 NOVEMBER t/m 6 DECEMBER 2012


Van 31 oktober tot en met 6 december is het Sinterklaas Museum tijdelijk gevestigd in het pand aan de Burgwal 43 te Kampen. De expositie biedt de bezoeker een gevarieerd beeld van de Sint als heilige, huwelijksmakelaar, volksheld en kindervriend.

Hiervoor mochten we putten uit de rijke en bijzondere particuliere verzameling van Wim Theunissen.



Openingstijden: 1 november t/m 6 december, elke woensdagmiddag en donderdagmiddag van 14.00 uur tot 17.00 uur


Ieder weekeind van Zaterdag 17 november t/m zondag 2 december van 12.00 uur tot 17.00 uur.

Op afspraak ook voor groepen, telefoon (038)3392266.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Wim Theunissen 06-51241737 of Annemiek Littlejohn 06-11165272


DOOR OLGER KOOPMAN Dinsdag 30 oktober 2012,  de Stentor ©2012 Wegener Nieuwsmedia.


KAMPEN - Zwarte pieten in hun rol als negerslaaf is 'een onzinverhaal', Bram van der Vlugt speelde Sinterklaas op het laatst veel te frivool en over de horrorfilm van Dick Maas van vorig jaar wil hij het helemaal niet hebben.

Tja, als je je net als Wim Theunissen al meer dan dertig jaar lang met het verzamelen van alles wat met de goedheiligman bezighoudt, is het best te begrijpen dat je voor hem in de bres springt. "Nou, het gaat mij gewoon om een beetje respect voor Sint Nicolaas. Zolang dat in acht genomen wordt, kan ik best veel hebben hoor", zegt hij met een glimlach. "Het feest gaat nu eenmaal met zijn tijd mee." Theunissen reist al meer dan vijftien jaar met zijn 'Sinterklaasmuseum' door het land en dit jaar is Kampen aan de beurt. In het Walkate Archief aan de Burgwal legt hij de laatste hand aan een tentoonstelling die als thema Appeltjes voor de dorst heeft meegekregen. "Interessant en plezant voor oud en jong", prijst de Amersfoorter zijn eigen waar aan. "Volwassenen zullen zich eerder richten op de historie en de ontwikkeling van het sinterklaasfeest. Neem deze vitrine over Sinterklaas in de oorlog. In kamp Amersfoort werd 'gewoon' sinterklaas gevierd, met stukjes brood in plaats van pepernoten. En er was een revue met spottende teksten over de Duitsers." Voor de kinderen is het allemaal wat luchtiger. "We hebben de kluis waarin Sint Nicolaas zijn geld bewaart, een kluis die als pakjeskamer dient en een archiefkast met daarin, zogenaamd uiteraard, de namen van alle kinderen van Kampen. Daarnaast mogen ze van marsepein appeltjes maken."

De verzameling van Theunissen is imposant en bestaat onder meer uit boeken, elpees, prenten, kostuums en cd's. "En dit is nog maar een klein deel", zegt hij terwijl hij langs een vitrine met originele mallen voor chocoladeletters loopt. "Weet u trouwens waarom er altijd zo'n ribbeltje op een chocoladeletter zit? Dan zie je er niet meteen een vingerafdruk op. Slim hè?" Het thema 'Appeltjes voor de dorst' slaat deels op de mythe van de drie prostituees bij wie Sint Nicolaas drie goudklompjes (appeltjes) in de schoenen gooide en deels op de verzameling spaarpotten van het Walkate die tegelijk wordt tentoongesteld. "Zo kunnen we er een mooie combi van maken."


Dertig jaar verzamelen hebben niets afgedaan aan de liefde van Wim Theunissen voor Sinterklaas. "Ik vier het feest nog altijd trouw met mijn kinderen en ik kijk er nu al naar uit om het als opa met mijn kleinkinderen te vieren. Het is het mooiste kinderfeest dat er bestaat."

foto Tom van Dijke


door Janneke Olthof  November 2012,  de Stentor ©2012 Wegener Nieuwsmedia.

WALKATE Veel interesse voor expositie ‘Appeltjes voor de dorst’


De authentieke sfeer van het Frans Walkate Archief trekt veel volk naar een expositie die geheel in het te­ken staat van de geschiede­nis van Sint Nicolaas.


Een enorme Sinterklaas van lego begroet de bezoekers bij de ingang. Verderop staan de vitrines vol met boeken, een oude tabberd van de Sint, marsepeinvormen en alles wat verder maar met het Sinter­klaasfeest te maken heeft. Op de achtergrond klinken Sinterklaas­deuntjes. Een paar Pietenpoppen zijn druk bezig in de pakjeskamer en de archief- en geldkluizen. De poppen en de verschillende ver­trekken maken het geheel myste­rieus, alsof bezoekers ieder mo­ment oog in oog kunnen staan met Sinterklaas zelf. Ook mevrouw Ritsema (70) uit Groningen is weer helemaal terug in de feeststemming. „Toevallig kwamen we langs dit museum en gingen we even naar binnen" vertelt ze terwijl ze naar oude boekjes met Sinterklaasliedjes kijkt. „Alles komt weer naar boven. Tegenwoor­dig weten kinderen niet eens meer precies de tekst van Sinterklaaslied­jes, dat was vroeger wel anders." Toch leert ook Ritsema nog van wat ze hier ziet. „Ik vond het inte­ressant om te zien hoe borstplaat gemaakt wordt, daar wist ik niets van." Het overbrengen van achtergrondinformatie is dan ook pre­cies het doel van de reizende expo­sitie.




Medeoprichtster Annemiek Littlejohn verzorgt aan de lopende band de rondleidingen door het museum. De drang om haar ken­nis te delen zat er al vroeg in. „Van kinds af aan had ik ai interesse in Sinterklaas. Toen ik jaren later naast Wim kwam wonen en zijn collectie Sinterklaasspullen zag, kwam meteen het idee naar boven om er een expositie van te ma­ken." En zo begon ze samen met verzamelaar Wim Theunissen aan het reizende museum, met succes. „Het is druk, kinderen en volwas­senen zijn erg geïnteresseerd." En dat is volgens haar maar goed ook. „We moeten ons meer verdiepen in het feest. We vieren het wel, maar weten eigenlijk niet waar het vandaan komt Hier maken we dui­delijk dat je niet alles voor zoete koek moet aannemen, er zit veel meer achter." Zo vertelt ze bijvoor­beeld dat Sint Nicolaas eigenlijk een donkere huidskleur had en dat Jan Schenkman het feest naar Nederland heeft gehaald. Hoewel ze zelf haar tijd vol kletst met in­formatie over het feest en zelfs Zwarte Pietjes op haar nagels heeft gelakt, is er geen tijd meer over om het zelf te vieren. Voor wie wel tijd heeft voor het heerlijk avondje, heeft ze nog wat aan­dachtspunten. „Houd het simpel. Het gaat niet om dure cadeaus, maar om het gebaar. Een chocola­deletter, taaitaai en een gedicht ho­ren erbij. Je moet lekker de draak met elkaar steken."

De expositie is nog tot 6 december te bezoeken.


Bezoekers van het Sinterklaasmuseum in het Walkate Archief luisteren aandachtig naar de uitleg van Annemiek Littlejohn.

Foto Freddy Schinkel.

Door Willem Meuleman, 5 december © AD Amersfoortse Courant


Theunissen leeft op in november


KAMPEN/AMERSFOORT • Als kind kroop ik ooit onder de tafel. De gordijnen waren dicht, buiten was het koud en donker. Er werd hard op de ramen geslagen met een roe. Zwarte Piet! Wimmie, zoals ik liefko­zend werd genoemd, deed het bijna in zijn broek. En of ik niet even naar buiten wilde om te kijken of er een cadeautje was gebracht? Nou, mooi niet, voor nog geen honderd cadeautjes!

Wim Theunissen lacht als hij het deel van de resten van de bisschop verhaaltje aanhoort. Hij herinnert zich nog zijn sinterklaasfeest in de jaren vijftig. „Net gewassen in de teil, haartjes nog nat en pyjama aan. Als we wakker werden op 6 december, lagen er cadeautjes op tafel met een wit kleed eroverheen."

De angst voor Zwarte Piet klinkt hem bekend in de oren. „Vroeger was het een opvoedkundig feest. Als je stout was geweest, kreeg je geen cadeaus. Daarmee werd je bang gemaakt.' Ofwel: wie zoet is, krijgt lekkers, wie stout is de roe. En als het helemaal tegen­zat, moest je in de zak mee naar Spanje.

Jaren later maakte ik voor de krant een zeiltrip langs de kust van Turkije, van Marmaris naar Myra. Sinterklaas is de bisschop van Myra. Hij werd in 280 geboren in Patara, niet ver van Myra. Een deel van zijn resten bevinden zich daar in een grot in een catacombe. Met oud-sportjournalist Anton Witkamp van de Telegraaf stond ik aan het graf en zong zacht Hoort wie klopt daar, kinderen?


IMMENS

Wim weet natuurlijk dat een ander deel van de resten zich bevinden in het Italiaanse Bari. Hij is de grootste verzamelaar van sinterklaasparafernalia van Neder­land en houdt jaarlijks zijn reizende expositie Het Sinterklaasmuseum. Dit jaar in het Frans Walkate Ar­chief in Kampen, een prachtig oude SNS-bank. Daar is een deel van de collectie uitgestald. Een klein deel slechts, want zijn verzameling is im­mens.

Ouderen en jongeren dromen er weg bij de nostalgische afbeeldin­gen van Sint en Piet. Op de daken, tussen de pakjes, op de schimmel, op de boot, tijdens de intocht. Sin­terklaas is van iedereen, jong en oud. Een feest dat, als het aan Wim ligt op de Werelderfgoedlijst wordt geplaatst. „Dan heeft Nederland iets unieks."

De Amsterdamse on­derwijzer Jan Schenk­man (1806-1863) gaf de goedheiligman in 1850 een gezicht, knecht en stoomboot in zijn pren­tenboek Sint Nikolaas en zijn knecht. Eén van de gedichtjes (in oud- Nederlands) heet Plegtige  Intogt van Sint Ni­kolaas en gaat zo:

Dan rijdt hij de stad door, Op 't prachtigst gekleed;

Zijn knecht draagt de geldkist, O, ziet hoe hij zweet. Het regent er bloemen, Elk jubelt en juigt,

Terwijl zich Sint Nikolaas Op 't vriendelijkst buigt. Eén echter verschuilt zich, En tracht hem te ontvlièn

Is Willem, een domoor maar 't wordt ras gezien.

De kleine Willem heeft vast iets uitgehaald in 1850. De prenten zijn fantastisch om te zien.

Onder aan deze pagina staan er enkele afge­drukt (kleine Willem in het mid­den). De Sint kwam aan in een stoomboot en ging weer weg met een luchtballon. Zo zijn er tientallen sinterklaasverhalen te lezen en te horen in het reizende museum. Annemiek Littlejohn, buurvrouw van Wim, is dé Sinterklaas kenner van Nederland. Zij moedigde Wim ook aan, vijftien jaar geleden, een expositie te gaan sa­menstellen.

De eerste was in de bibliotheek in Amersfoort. Later ook in de Man­nenzaal en in het vroegere Culinair Museum in de Mariënhof. Daarna reisden ze het land door. Vorig jaar in de oude Verkadefabriek in Zaan­dam. „Prachtig om daar speculaas en chocoladeletters te maken," zegt Wim trots. *















VERZAMELEN

Wims vrouw verzamelde illustraties van Rie Cramer en zijn schoonmoe­der tekeningen van Anton Pieck. Wim (toen 30) wilde ook verzame­len. Zelf had hij al enkele boekjes van Sinterklaas bewaard, omdat hij ze zo mooi vond. Dus werd het sinterklaasboekjes sparen en van het een kwam het ander.

Wim is duidelijk: het sinterklaas­feest mag nooit verloren gaan! „Het is zo'n mooi feest. Ik deed in Amers­foort altijd mee aan de intocht. Dan zat ik laag in de auto als we over de Langestraat reden. En dan al die koppies van die kinde­ren... Het gevoel dat kinderen in 1850 hadden, is hetzelfde gevoel dat wij hebben gekend en de kinderen nu hebben. Daaraan is niets veran­derd!"

Sinterklaas veranderde niet, hij blijft een statige man die respect af­dwingt. Zijn knechten veranderden wel. „Schenkman introduceerde de knecht als zijn begeleider. Die was donker, maar dat was niet racistisch bedoeld. Het was geen slaaf, anders had hij nooit de geldkist mogen dra­gen. Hij was de vriend van Sinter­klaas. Pas later is hij Zwarte Piet ge­noemd. Vroeger was hij strenger, daarna werd hij dom en nu is hij een clown en acrobaat."

In het Sinterklaasmuseum zijn niet alleen boeken te zien, ook al zou Wim daarmee alleen al gemakkelijk een tentoonstelling kunnen vullen. Hij heeft er bijna duizend.

Maar er zijn ook talloze speculaas­planken, koekblikken met afbeel­dingen van Sint en Piet, bekers, langspeelplaten, flessen Bolsjenever met Sint op het etiket en een oude collectebus van het sinterklaasco­mité van Hoorn. Wim is voor de derde keer in Kampen. Samen met Annemiek. „Zij voegt een extra di­mensie toe," zegt hij. „Zonder haar zou het een vlakke expositie zijn."

Annemiek ziet er geweldig uit. Haar outfit is in prachtige kleuren en lijkt een mengeling van een sint­en pietpak. Ze geniet ervan haar verhalen te vertellen en uitleg te geven bij alle museumstukken.




DRUKSTE TIJD

Speelgoed is hem niet vreemd als ra­yonhoofd bij Intertoys. Het is de drukste tijd van het jaar. „Er zijn niet echt trends dit jaar," weet hij. „Door de crisis kiezen mensen wel meer voor kwaliteit. Voor speelgoed dat langer meegaat. Zoals lego."

In november zijn Wims dagen en nachten gevuld met werken en Sin­terklaas. Elke zaterdag werken, elke zondag in het museum. De expo is tot en met morgen van 14.00 tot 17.00 uur te zien. Echt de moeite van het uurtje rijden naar Kampen waard.

Volgend jaar zou hij graag weer eens in Amersfoort exposeren, waar hij voor het laatst neerstreek in 2003.

„Probeert Amersfoort nog steeds de intocht van Sinterklaas te krij­gen?" vraagt hij. Het zou een mooie combinatie zijn, de nationale in­tocht op de Eem en het Sinterklaas­museum op het Eemplein in Amers­foort. Vrijdag gaat hij met zijn twee zoons alle vitrines leeghalen en gaan de spullen terug in dozen naar zol­der. „Na 6 december is het over. Dan denken de mensen aan kerst. En dan wil ik Sinterklaas voorlopig ook even niet zien."

Wim Theunissen in zijn museum, dat is neergestreken in Kampen.

Boven buurvrouw Annemiek geeft uitleg over het traditionele kinderfeest.

Wim verzamelt, Annemiek weet alles.

Foto’s AD/Wim Theunissen


Respect voorop bij Sint-expo

Alles komt boven bij Sint-expo

Reizend museum van Sinterklaas