Project omschrijving

Tentoonstellingen

 

Het SNS Historisch Centrum organiseert drie tot vijf tentoonstellingen per jaar. De onderwerpen lopen sterk uiteen, maar in de regel hebben ze een band met het gebouw of de collectie. Kampen en de regio, of de SNS Bank en haar acitiviteiten staan meestal centraal.

De tentoonstellingen in het SNS Historisch Centrum zijn gewoonlijk geopend op woensdag- en donderdagmiddag van 14.00 uur- 17.00 uur.

Het SNS Historisch Centrum is een goed bewaard spaarbankgebouw uit 1930. Door de bijzondere architectuur in de stijl van de Amsterdamse School is het aangewezen als Rijksmonument. Het interieur met zijn stemmige kleuren, houten lambriseringen, stenen schouwen, siertegels, smeedwerk en glas-in-lood, heeft een huiselijk, besloten karakter dat past bij de donkere wintermaanden. Aan de wanden van het gebouw hangen stillevens uit de collectie van het Centrum, met daarop wild, gevogelte, kazen en andere lekkernijen die de eetlust opwekken. Er zijn onder meer schilderijen te zien van de gebroeders Hein en Lucie van Dam van Isselt. .

De tentoonstelling in het SNS Historisch Centrum, (Burgwal 43 Kampen), is te zien op woensdag- en donderdagmiddag van 14.00 uur tot 17.00 uur.

Huidige tentoonstelling

SNS Historisch Centrum. Nieuwe aanwinsten

 

Affiches uit de Tweede Wereldoorlog

 

 t/m de zomertentoonstelling

De tentoonstellingen in het SNS Historisch Centrum is geopend op woensdag- en donderdagmiddag van 14.00 uur- 17.00 uur.

SNS Historisch Centrum. Nieuwe aanwinsten

In de jaren dertig legde bankdirecteur Frans Walkate de basis voor een kunstcollectie bestaande uit werken van kunstenaars die in Kampen hebben gewoond of gewerkt of die in andere zin een relatie met de stad en omliggende dorpen hebben, bijvoorbeeld door hun topografische belang. De verzameling is een belangrijke component van het naar hem genoemde Frans Walkate Archief, dat inmiddels een onderdeel is van het SNS Historisch Centrum. Met de dood van Frans Walkate in 1943 kwam geen einde aan de verzamelactiviteiten. De collectie wordt tot op heden aangevuld. In de bijna tachtig jaar die sindsdien verstreken zijn is het aantal kunstwerken substantieel gegroeid. Het jaar 2019 was heel succesvol wat de aanwas van de kunstcollectie betreft, zowel in aantal als in kwaliteit. Van sommige kunstenaars was al werk in bezit. Anderen waren niet of nauwelijks in de verzameling vertegenwoordigd.

Tot de eerste categorie behoort Willem Bastiaan Tholen, een van de bekendste kunstenaars met een Kamper connectie. Van hem werd een ets verworven. Van zijn zus kwam een mooi groot bloemstilleven de verzameling versterken, waaruit blijkt dat niet alleen haar broer talent had. Van Tiem Evink, Johan Lentink, Cornelis Middelkoop, Albert Vinke en Sebastiaan Steller werd het al aanwezige oeuvre-overzicht aangevuld. Bijzonder omvangrijk is de collectie tekeningen en schilderijen die kon worden verworven van Lambertus (Bert) Schilder, die vooral bekend is geworden als illustrator voor de Zwolsche Courant en andere periodieken van de inmiddels niet meer bestaande uitgeverij Tijl.

Tot de categorie kunstenaars van wie nog geen representatief werk aanwezig was behoren B.W. Weijers en A. Kiel. Van ieder van hen zijn drie werken aan de verzameling toegevoegd, die een bescheiden, maar overtuigend beeld geven van hun artistieke mogelijkheden. Bijzonder is de schenking van fotograaf Jan Koster, die zich manifesteert op het raakvlak van fotografie en beeldende kunst. Hij droeg een viertal fraaie grootschalige foto’s over die hij maakte van het Kamper buitengebied. Even genereus was de schenking door Barend Blankert van een monumentaal schilderij van zijn hand uit het begin van de jaren zeventig, waarin hij realiteit en fantasie op een boeiende wijze heeft vermengd. Afgebeeld is het Kamper stadsfront gezien vanaf de IJsselmuider IJsseloever. Het is geen waarheidsgetrouwe weergave, maar een combinatie van bestaande panden tot een nieuw geheel. Zichtbaar zijn de Bovenkerk, de (nog witte) Koornmarktspoort, de Nieuwe Toren, maar ook het huis van Ida Gerhardt, die een vriendin van de familie Blankert was. Het meest opvallend zijn de twee figuren op de voorgrond. De vader van de schilder staat helemaal links, enigszins verscholen in de oeverbossages met zijn gezicht afgebeeld en-profil. Op de voorgrond, met zijn gezicht naar de toeschouwer gericht, staat de in Kampen geboren dichter Rudi ten Haar. De twee figuren zijn in gedachten verzonken en hebben geen contact met elkaar. De sfeer is vervreemdend en enigszins duister, ook door het gedempte palet. Van deze landelijk succesvolle kunstenaar had het SNS Historisch Centrum tot nu toe geen enkel werk in bezit. Met dit forse doek is die omissie definitief goedgemaakt. 

Tentoonstellingen SNS Historisch Centrum 2020

Affiches uit de Tweede Wereldoorlog

Het SNS Historisch Centrum bezit een bescheiden, maar belangrijke en fascinerende verzameling affiches uit de Tweede Wereldoorlog. Deze moeten al kort na de bevrijding zijn verworven. De meeste zijn uitgegeven door de Duitse bezetter. Geplaatst in het licht van de geschiedenis zal de boodschap die ze uitdragen inmiddels gemengde reacties opwekken. Dat doet echter niets af aan de artistieke waarde ervan. Ze hebben namelijk vaak een hoge esthetische kwaliteit. De boodschap wordt op een doeltreffende en visueel aantrekkelijke wijze overgebracht in een heldere, theatrale beeldtaal. Kleuren en formaten zijn vaak overdonderend. Er komen diverse onderwerpen aan de orde: oproepen aan boeren om graan te produceren, oproepen aan burgers om te gaan werken in Duitsland, of aansporingen om geld te geven voor de Winterhulp. Ook wordt er gewaarschuwd voor Engelse bombardementen.

De meeste affiches waren bestemd voor landelijke distributie. De ‘hangtijd’ wordt nauwkeurig in kleine letters in de kantlijn vermeld. Er zijn echter ook aanplakbiljetten bij die door de plaatselijke overheid zijn uitgegeven in naam van burgemeester Sandberg. Soms is in kleine letters in een benedenhoek de naam van de drukker vermeld. Twee druktechnieken overheersen: offset- en steendruk (ook wel lithografie genoemd). De eerste is de modernste en biedt goede mogelijkheden voor het werken met grote, monochrome vlakken en felle kleuren. Aanplakbiljetten in deze techniek dragen duidelijk invloeden van de Art Deco, een belangrijke stroming in de toegepaste kunsten van de jaren dertig, toen het affiche een bloeiperiode doormaakte, met als bekendste representant A.M. Cassandre. De steendruk is geschikter voor de weergave van tekenachtige details en werd veel toegepast tijdens de stijlperiode van de Art Nouveau, die floreerde rond 1900.

Veel affiches zijn gesigneerd. Hoogtepunt is een reeks van zes aanplakbiljetten van Willy Sluiter, een kunstenaar die over een uitzonderlijk goede tekentechniek beschikte, die hij inzette voor vrij en toegepast werk, zoals affiches, boekillustraties en bladmuziek. Ze zijn gedrukt bij Senefelder, een bedrijf dat een begrip is op het gebied van de lithografie. De aanplakbiljetten uit de collectie van het SNS Historisch Centrum worden voor het eerst in lange tijd weer in het openbaar getoond. Uit de hele verzameling zijn ongeveer twintig stuks geselecteerd.

 

(Extra informatie:) Een heldere boodschap

Het affiche is een communicatiemiddel dat opkomt aan het eind van de 19de eeuw. Dankzij nieuwe druktechnieken (lithografie) en transportmogelijkheden (trein, auto) wordt het eenvoudiger en goedkoper om affiches op grote schaal te produceren en te verspreiden. Het medium ontwikkelt zich ook artistiek gezien door de inzet van kunstenaars. In de loop van de 20ste eeuw groeit het uit tot een belangrijk middel voor het overbrengen van diverse boodschappen: culturele, ideologische, politieke en commerciële. Er komen zelfs speciale reclamezuilen om de affiches op te plakken. Ze gaan een belangrijke rol in het straatbeeld vervullen. Verwante reclame-uitingen vinden we terug op muurschilderingen en emailleborden.
Het is de bedoeling dat een affiche op kernachtige wijze het beoogde publiek bereikt. Daarvoor moet het aan een aantal voorwaarden voldoen. De boodschap moet helder zijn, impact hebben en zo lang mogelijk in het geheugen blijven hangen. Dat kan door het beeld zo aantrekkelijk mogelijk te maken en door er een pakkende tekst aan toe te voegen. Daarnaast moet het geheel de emoties van de kijker aanspreken, bijvoorbeeld door er een humoristische of pedagogische draai aan te geven. Dat kan op een positieve of negatieve manier. Een hele kunst. Juist daardoor ontwikkelt het affiche zich geleidelijk tot een zelfstandige kunstvorm met gespecialiseerde ontwerpers. In eerste instantie waren de meeste affiches steendrukken. Daarna kwamen er ook andere reproductietechnieken op, zoals de offset- en de zeefdruk.